Nu Elli stilaan verandert van een rustige baby in een eigenzinnige peuter, komt ook de volgende fase in de opvoeding. Ten minste, dat wordt vaak gezegd. Het is een hele uitdaging in elk geval. Mijn baby is niet meer, en is op ontdekking naar haar eigen identiteit als klein persoontje. Ze gaat op zoek, tast grenzen af, en probeert deze rare wereld met al haar sociale regels te begrijpen. En dat is niet gemakkelijk. Ze ontdekt haar emoties, ze wordt boos (met krijsen of een keer zelfs hoofdbonken) en is gefrustreerd als iets niet lukt of naar wens is.

Met de handvaten van enkel het Natuurlijk Ouderschap komen we er niet meer: “wat een baby wil, is wat hij nodig heeft” geldt helaas niet altijd voor een peuter. Maar hoe gaan we er dan mee om?

Onvoorwaardelijke communicatie: duidelijkheid

Het is erg gemakkelijk om “nee” te zeggen als je peuter iets doet wat je niet graag hebt, of om zelf boos te worden. Ongewenst gedrag proberen we als ouders vaak af te leren door (onbewust) voorwaarden te stellen, te straffen of te belonen: als je je bord eet leegt, krijg je een dessertje, of we geven het kind een time-out in de hoek. Het gaat hier om een vorm van conditionering waarbij we het kind benaderen als iemand die wenselijk gedrag moet aangeleerd krijgen.

Van deze manier van communicatie ben ik geen voorstander, omdat je op die manier je kind niet serieus neemt, met eigen behoeften en gevoelens. Ik probeer onvoorwaardelijk met mijn kind om te gaan door te kijken naar de onderliggende behoeften van het gedrag.

Dit wil niet zeggen dat we géén grenzen aangeven of dat we elk gedrag zomaar laten passeren. Duidelijke communicatie is erg belangrijk. Als Elli niet krijgt wat ze wil, dan wordt ze boos. Ze smijt zich op de grond en begint te huilen. Gelukkig gaat het wel snel voorbij.

img_20170105_124017

Elli smijt zich boos op de grond

Ik kan ze op dat moment in de hoek zetten, of kwaad worden, maar dat lost eigenlijk helemaal niets op. Ik probeer te achterhalen waarom ze boos is, benoem haar emoties zodat ze die leert kennen en probeer alternatieven aan te bieden. Er is niets mis met boosheid, wel om iemand pijn te doen. Dus daar ligt de grens. Als ze mij bijt of slaat, tolereer ik dit niet en dit laat ik duidelijk merken. Wel bieden we een alternatief: bijvoorbeeld het kussen. Hiermee mag ze gooien of in bijten om haar emoties te controleren. Eens dat onder controle is en ze een alternatief heeft gevonden, verandert ze weer in een goedlachse en vrolijke meid, enkele minuten later.

Ouderschap is geen machtsstrijd

Dit is zeker niet gemakkelijk. Omdat ze nog niet kan uitleggen wat er scheelt, is het vaak raden waarom ze boos wordt. Ze kan zelf haar emoties nog niet begrijpen, maar wij als ouders kunnen haar daar wel in begeleiden. Want, kinderen zijn ook maar mensen, met eigen gevoelens en behoeften. Die hoeven niet onderdrukt te worden, maar mogen wel in een perspectief geplaatst worden. Met alleen een “nee” of in de hoek zetten, leert ze mijn inziens niet veel.

Het gaat er niet om wie “wint” of wie er “gelijk” heeft. Het gaat om de relatie tussen de ouder en het kind, het omgaan met conflicten en bijhorende emoties en het samen op zoek gaan naar een oplossing of alternatief.

“Pick your battles” vind ik hierin een goede richtlijn: is het echt zo erg dat je kind bepaald gedrag stelt? Nee? Oké, laat het varen. Het is echt niet zo erg dat je peuter zonder jas naar buiten gaat bijvoorbeeld. Als hij het koud heeft, zal hij er wel om vragen. Ja (o.w.v. andermans behoeften, pijn doen, gevaar, …)? Grijp in en ga op zoek naar alternatieven.

img_20161119_095722

Meestal erg vrolijk en goedlachs 🙂

Meer lezen?

Over onvoorwaardelijk ouderschap (OO) is veel geschreven. Het werk van Alfie Kohn “Unconditional parenting” is hierin erg inspirerend en ik wil me hier graag nog verder in verdiepen. Het gaat hierbij niet om een methode maar over een visie op opvoeding. Ook Thomas Gordon heeft hierover heel wat geschreven.

Lees ook:

Onvoorwaardelijk ouderschap: het nieuwe opvoeden (Kroost)

Het breken van de weerbarstige kinderwil: straffen en belonen (Kiind)