In een geboorteplan ligt de focus vooral op hoe je zelf wil bevallen en welke interventies je wel of niet wenst tijdens de bevalling. Maar er wordt meestal weinig gepland over de procedures die na de geboorte worden uitgevoerd bij je pasgeboren baby. Ik zet enkele standaard interventies op een rij die vaak worden uitgevoerd. Gelukkig zijn er ook alternatieven.

Navelstreng: wacht met doorknippen

In mijn geboorteplan deel 1 kan je lezen dat ik wil dat de navelstreng volledig wordt uitgeklopt. De navelstreng zorgt voor een wisselwerking tussen baby en placenta. Je baby krijgt zuurstof en voedingsstoffen van de placenta en voert de afvalstoffen weer af. Wanneer je baby zelfstandig gaat ademen, wordt de navelstreng overbodig en zal de placenta uitgedreven worden. Maar tot het zover is, krijgt je baby wel nog voedingsstoffen via de placenta.

Jammer genoeg wordt de navelstreng meestal één minuut na de geboorte doorgeknipt. Deze interventie is meestal niet nodig (tenzij om medische redenen). Zolang je de hartslag van je baby in de navelstreng kan voelen, is er uitwisseling. Je zou dus even goed kunnen vragen om te wachten met doorknippen tot die is ‘uitgeklopt’. Na een aantal minuten is er geen hartslag meer voelbaar. Als je nog langer wacht, zal je zien dat de kleur uit de navelstreng wegtrekt. Deze wordt volledig wit.

De navelstreng werd bij Elli meteen doorgeknipt

Het uitkloppen van de placenta heeft heel wat voordelen.

Lees ook: Ode aan de placenta 

Navelverzorging

Wanneer de navelstreng is doorgeknipt, blijft er een stompje over dat verzorgd dient te worden. Binnen de 15 dagen na de geboorte valt dit af. Je kan het stompje dagelijks ontsmetten met alcohol, maar dat is niet nodig. Het aantal infecties is niet minder bij het gewoon droog houden van de navelstreng. Integendeel. Alcohol doodt ook goede bacteriën die helpen om de navelstreng uit te drogen, waardoor het net langer kan duren.

Wat is het alternatief? Je kan de navelstreng gewoon wassen met water en daarna droog deppen. Water droogt de huid uit. Je kan er eventueel wat moedermelk op druppelen o.w.v. het natuurlijke antibacterieel effect. Zorg ervoor dat de navelstreng uit de luier blijft, zodat die aan de lucht kan drogen.

Is de navelstomp toch geïnfecteerd, dan kan je wel alcohol gebruiken om de infectie te bestrijden.

Vitamine K: kies voor druppels

In veel ziekenhuizen is het standaard dat de baby na de geboorte een injectie krijgt met vitamine K. Een tekort aan vitamine K kan immers leiden tot bloedingen. Toch is er een alternatief. Een injectie doet pijn en is allesbehalve aangenaam voor de baby. De bevalling zelf is al een hele gebeurtenis, injecties hoeven er niet nog eens bij te komen.

Je kan er ook voor kiezen om druppels te geven (zoals vitamine D) na de geboorte. Het effect is hetzelfde. Als je borstvoeding geeft, dien je de eerste 3 maanden nog wekelijks 2 mg bij te geven. Zo vermijd je een onnodige interventie bij je baby (tenzij dit medisch noodzakelijk is).

Borstvoeding

Moedermelk bevat (een lage dosis) vitamine K. Sommige baby’s hebben een ziekte waardoor zij de vitamine K onvoldoende opnemen en met moedermelk alleen niet voldoende hebben. In kunstvoeding is een grote hoeveelheid vitamine K toegevoegd, waardoor het niet nodig is dit nog extra bij te geven.

Bovendien kan je je de vraag stellen of het überhaupt wel nodig is om die vitamine K te geven. Enerzijds hebben baby’s een laag niveau aan vitamine K na de geboorte. Anderzijds bevat ook de moedermelk een laag niveau aan vitamine K. Ofwel is dit een grootse fout van moeder natuur, ofwel hebben de meeste baby’s dus echt niet veel vitamine K nodig. Omdat het goedkoper is alle baby’s vitamine K bij te geven dan te moeten onderzoeken of het wel echt nodig is, wordt het toch gegeven.

Bron: Kenniscentrum Borstvoeding

Zet je baby geen mutsje op

Na de geboorte krijgt je baby vrijwel meteen een muts op zijn hoofd. Maar waarom eigenlijk? Zogenaamd om je baby warm te houden, want de meeste warmte verlies je namelijk via het hoofd (althans, dat wordt gezegd).

newborn hat

Elli kreeg na de geboorte meteen een muts op.

Toch is het beter om je baby geen mutsje op te zetten. Als je baby geboren is, heb je waarschijnlijk net zoals ik de onweerstaanbare drang om de hele tijd aan het hoofdje te ruiken. Zelfs daar is een reden voor! De geur van je pasgeboren baby zorgt voor een oxytocineboost bij mama (en anderen). Die oxytocine zorgt ervoor dat je moedergevoelens aangewakkerd worden, je baarmoeder sneller samentrekt, en dat de borstvoeding sneller op gang komt. Het helpt een vlotte binding tussen jullie beiden, ook (zeker) als je geen borstvoeding geeft.

Hoe zorg je ervoor dat de baby dan niet afkoelt? Heel simpel: houd hem lekker dichtbij jou! Het liefst huid op huid, onder een dekentje. Zo neemt hij het snelst jouw lichaamstemperatuur over, net zoals je hartslag. Een goed excuus om je baby de hele dag te knuffelen!

Bron: Hats off for healthy term babies

Wacht met het eerste badje

Nadat je baby geboren wordt, wordt hij meestal ook meteen schoon gemaakt. Het hangt wat van het ziekenhuis af wat de procedures zijn. Soms wordt enkel het huidsmeer afgeveegd, in andere ziekenhuizen wordt de baby dezelfde dag nog gewassen, al dan niet met zeep.

Zeker dat laatste hoeft niet. Een baby hoeft geen zeep, en hoeft ook nog niet meteen gewassen te worden. Lees ook: Was je baby goedkoop en gifvrij

Na de geboorte heeft je baby waarschijnlijk nog een laagje huidsmeer. Dit wordt aangemaakt vanaf 28 weken zwangerschap. De hoeveelheid hangt af van de duur van de zwangerschap. Hoe later je bevalt, hoe minder huidsmeer (dit is reeds in de huid ingetrokken). Huidsmeer is een mooi middel van moeder natuur om je baby te beschermen en heeft wel wat voordelen.

vernix baby

Baby met huidsmeer (wikimedia commons)

Er zijn vermoedens dat huidsmeer helpt de temperatuur te reguleren van je baby. Het is een vette laag die ervoor zorgt dat je baby minder snel uitdroogt. Bovendien beschermt het ook tegen bacteriën, zowel tijdens de bevalling als erna. Tot slot is huidsmeer de beste zeep die er is voor je baby. Het werkt zelfreinigend en houd je kindje schoon.

Daarom: veeg het huidsmeer niet af na de geboorte, maar masseer het in. Je kan het eerste badje gerust een aantal dagen uitstellen.

Bron: Mama Natural

Hielprik

In België wordt steeds vaker gekozen  om de hielprik in de handrug te prikken in plaats van in de hiel! Toch gebeurt het nog niet overal. Met de hielprik wordt de baby gescreend op erfelijke ziektes. Enkele dagen na de geboorte krijgt hij een prik in de hiel of de hand om bloed te nemen.

hielprik baby

Hielprik (wikimedia commons)

Zo’n prik in de hiel kan pijnlijk zijn. Het is een lastige plek om bloed af te nemen. Meerdere pogingen zijn soms nodig. De hiel opwarmen met een kersenpitkussen helpt wel om makkelijker te prikken. Voordeel van de hielprik is ook dat de baby aan de borst kan drinken tijdens de prik. Is dat niet mogelijk, dan is een prik in de hand een goed alternatief. De verpleegkundige balt de hand tot een vuistje en prikt in een bloedvat. Dit is minder pijnlijk voor je baby, maar vraagt wel meer expertise van je verloskundige.

Bron: De kritische verloskundige

 

Kende jij deze alternatieven al?