Plastic: het is een wonderproduct, maar tegelijkertijd nefast voor onze planeet. Onze oceaan is één grote plastic soep. Tijd voor actie!

Op de Mom Blog Awards werd ik door Klean Kanteen uitgenodigd op de conferentie A wave of change waar de film A plastic Ocean vertoond werd. Ik kon er helaas niet bijzijn die avond, maar het thema boeit me enorm. Daarom heb ik de film nadien zelf bekeken, op Netflix. En ik ben zwààr onder de indruk!

A plastic ocean: de feiten zijn verontrustend

Elk jaar wordt er ongeveer 300 miljoen ton (!) plastic geproduceerd, waarvan de helft slechts eenmalig werd gebruikt. Meer dan 8 miljard kg plastic belandt elk jaar in de oceaan.

Plastic is een wonderproduct. Het is goedkoop en onverwoestbaar. Je kan er alles mee maken, en daarom is het ook een veelgebruikt materiaal. Maar net omdat het onverwoestbaar is, is plastic nefast voor onze planeet. Het heeft bijgedragen aan onze wegwerpmaatschappij. Ongeveer de helft van de plastic producten gebruiken we één keer om daarna weg te gooien. Dat is niet logisch: hoe kan een wegwerpproduct gemaakt zijn van onverwoestbaar materiaal?

“More than 8 million tons of plastic are dumped in our oceans every year.”

In de laatste tien jaar werd meer plastic geproduceerd dan de hele eeuw daarvoor! Zo worden er wereldwijd ongeveer 1000 miljard plastic tasjes per jaar gebruikt. Dat zijn meer dan één miljoen tasjes per minuut. Wetende dat de meeste tasjes voor slechts 15 minuten gebruikt worden, is dat een enorme verspilling. Elke minuut worden er wereldwijd ook een miljoen plastic wegwerpflessen verkocht. Tegen 2021 zal dat met 20% stijgen door de toegenomen vraag in China, India en Indonesië. Het grote deel van die flessen belandt op storten, op straat of in de oceanen. Minder dan de helft wordt verzameld voor recyclage en slecht 7% van de ingezamelde flessen wordt effectief herbruikt voor nieuwe flessen.

Omdat het zo’n stevig materiaal is, wordt onze planeet één grote afvalbelt. En dat heeft gevolgen voor ons heel ecosysteem.

plastic soep

Plastic soep?

Door de invloed van zonlicht en de golven in de zee wordt het plastic gereduceerd tot kleine deeltjes microplastics. Al ons water wordt daardoor één grote plastic soep. Vissen verwarren deze kleine deeltjes met plankton, en daardoor wordt de hele voedselketen beïnvloed. Niet alleen in de oceaan maar ook op het land is plastic alom aanwezig.

Niet alleen de zeedieren, maar ook alle andere dieren en wijzelf worden hierdoor beïnvloed. Kleine vissen eten de microplastics. De kleine vissen worden door grotere vissen opgegeten, die dan weer door grotere vissen en andere dieren (vogels, landdieren, mensen) worden gegeten. Omdat het over microplastics gaat, is dat niet altijd zichtbaar. Door de fragmentatie van plastics tot kleine deeltjes, kunnen er ook giftige stoffen uit de plastics vrijkomen. Het giftige afval dringt daarmee onze voedselketen binnen. Ook onderweg naar de oceaan nemen de plastic deeltjes giftige stoffen mee uit riolen en vervuilde gebieden. Deze giftige stoffen komen vrij wanneer een levend wezen het plastic opeet.

Onderzoekers van de Universiteit Gent berekenden dat mensen die vis en zeevruchten eten, elk jaar 11.000 kleine stukjes plastic binnen krijgen. In elke onderzochte mossel in België, Nederland en Frankrijk werden microplastics aangetroffen. Omdat je de mossel in zijn geheel opeet, krijg je dus ook alle plastic binnen. Ook zeevogels zitten vol plastic. Bij het opensnijden van hun buik zie je het plastic zo zitten, in alle soorten en kleuren.  Dit kan gaan tot 15% van hun gewicht, wat 6-8 kg is bij de mens (equivalent).

Alle beetjes helpen

Alle beetjes helpen, écht! Begin daarom bij jezelf. Met deze tips kan je al heel wat bereiken:

  • Vermijd het gebruik van plastic zo veel mogelijk
  • Koop groenten en fruit apart en niet voorverpakt
  • Kies herbruikbare of papieren zakken (leg ze standaard in je auto of fietstas)
  • Bring Your Own (neem je eigen thermosbekers, waterfles, plasticvrije tassen,  … mee)
  • Eenmalig is schandalig (gebruik zo min mogelijk wegwerpplastics)
  • Koop grote verpakkingen als plastic onvermijdelijk is (één grote pot yoghurt i.p.v. 10 kleintjes)
  • Hergebruik je plastic producten zoveel mogelijk
  • Sorteer je afval
  • Verspreid de boodschap
  • Vermijd verzorgingsproducten die plastic bevatten. Deze komen via de riolering in de zee. Vermijd producten met Polyethylene (PE), Polypropylene (PP) en Polyethylene terephthalate (PET), Polymethyl methacrylate (PMMA), nylon12. 
  • Download de Beat the MicroBead-app!
  • Teken de petitie van de Plastic Soup Surfer: Uitbreiding van statiegeld op kleine PET-flesjes.
zero waste

Herbruikbare zakken in je winkelkar (foto Re-Sack)

#RethinkPlastic

 

Bronnen

Film: A plastic ocean (op Netflix te bekijken)

Plastic Soup Foundation

Een miljoen plastic wegwerp­flessen per minuut, de wereld verdrinkt erin (De Redactie)