De laatste maanden ben ik al heel wat uren bezig geweest met het ontspullen van ons huis. We zijn onze woning verder aan het afwerken, en de zolder moet leeg. Alles wat ik tegenkom, wordt onderworpen aan de volgende vragen: wordt het regelmatig gebruikt? Word ik er blij van? Zijn de antwoorden op deze vraag nee, dan vliegt het buiten. Tijdens de lenteschoonmaak is er al heel wat buitengegaan, vooral baby- en kinderspullen. En speelgoed, veel speelgoed. Hoewel ik zelf echt wel kritisch ben naar wat er in huis komt, viel het me tegen hoeveel spullen we toch al bij elkaar hadden gekregen de laatste jaren. Alle rommel vloog buiten, en er komt alleen nog maar duurzaam kwalitatief spul binnen. Nieuwe missie!

Open ended speelgoed stimuleert nabootsing

Open ended speelgoed is speelgoed dat niet ‘af’ is. Dus geen auto’s die licht en lawaai maken, maar speelgoed dat ruimte laat voor fantasie. Veel speelgoed vandaag vraagt weinig actie van je kind en laat weinig aan de verbeelding over. En dat is jammer. Want door rollenspel, beweging, en fantasiespel ontwikkelt je kind zich op verschillende gebieden: sociaal, fysiek maar ook emotioneel. Vanaf de geboorte tot ongeveer 7 jaar bezitten kinderen de wil tot nabootsing. Nabootsen wil zeggen dat kinderen de wereld begrijpen door het zelf na te spelen. Een kind ziet zijn ouders stappen en hoort hen spreken. Hij neemt dit in zich op en ontwikkelt zich door nabootsing. Nabootsing gaat verder dan imitatie, omdat het zich eigen maken is van een bepaalde handeling of competentie. Leren stappen hangt samen met zelfstandigheid, op eigen benen staan, en later ook afstand nemen van een ander en een eigen standpunt innemen; het betekent meer dan enkel zich kunnen voortbewegen op twee voeten.

In het spel bootst een kind dus zijn omgeving na, hierdoor leert hij deze begrijpen en maakt het zich eigen. Open ended speelgoed maakt daar een belangrijk onderdeel van uit. In de Steinerschool (de Vrijeschool in Nederland) wordt daarom heel veel belang gehecht aan open ended speelgoed, beweging, ritme en herhaling. In een volgend artikel ga ik dieper in op het Steineronderwijs; dat zou me hier te ver afleiden.

Open ended speelgoed hoeft trouwens helemaal niet duur te zijn. Vaak is authentiek en natuurlijk speelgoed nog het best, denk aan houten blokken, takjes, dennenappels, potten en deksels, houten spatels, stenen, doeken, enzovoort. Ga eens wandelen in het bos en neem een rieten mand mee. Verzamel in de mand wat je onderweg tegenkomt en neem het mee naar je tuin. Speelplezier verzekerd!

Organisatie van onze speelhoek

Ik heb de speelhoek nu zo georganiseerd dat alles in één oogblik zichtbaar is. Dat wil dus zeggen: overzicht, en vooral niet teveel! Te veel speelgoed leidt alleen maar tot rommel merk ik (lees: alles uitladen). Ik merk dat er meer en beter gespeeld wordt als er minder speelgoed aanwezig is. Dus daar begint het mee: pak de speelhoek onder handen. Less is more! De Kallax kasten van Ikea zijn daarvoor heel handig: in één oogopslag zie je wat erin ligt. Door geen te grote kast te nemen, verplicht je ook te minimaliseren. Stop de vakken niet vol, want dan verlies je overzicht. En nog een bijkomend voordeel: het is ook makkelijk opgeruimd! Op de foto zie je ook koffers in de kast. Hierin ligt verkleedmateriaal en speelzijde.

Ik koos voor een kleurrijk tapijt maar ééntje dat toch rust uitstraalt. Van kleur word ik vrolijk, van drukte niet. Ik vond deze daarom wel leuk! Ik zoek alleen nog iets om aan de muur te hangen, een leuk schilderij of wandtapijt. Als iemand een suggestie heeft, laat maar weten!

Welk speelgoed ligt er in de speelhoek?

Zo weinig mogelijk! De criteria die ik aanhoud voor speelgoed zijn de volgende:

  1. Het prikkelt de fantasie
  2. Het speelgoed is mooi om naar te kijken
  3. Het is een aanvulling op wat we reeds hebben
  4. Het speelgoed is tijdloos, geschikt voor alle leeftijden

Het speelgoed dat de selectie overleefd heeft, is het volgende:

Grimms houten speelgoed

Grimms is denk ik het best bekend als open ended speelgoed, de regenboog is een echte klassieker. Maar er is veel meer! Liz speelt de hele dag door met de roze stapelbakjes. Ze vindt het geweldig om een toren te maken en om de bakjes terug in elkaar te zetten. Ze gebruikt ze ook om bijvoorbeeld steentjes in te verzamelen. Geweldig om ze bezig te zien! Ook de regenboogvriendjes worden dagelijks mee gespeeld, en zijn in elk spel inzetbaar. Ik gebruik ze ook als ik een verhaal vertel of voorlees als ondersteunend materiaal. Dat vindt Elli dan weer geweldig! Meteen weer extra stimulans in haar spel.

De Wobbel

De Wobbel is een balance board dat uit het Steineronderwijs voortkomt. Het is momenteel heel erg populair bij jong en oud. Het stimuleert het lichaamsbewustzijn en het evenwicht op een speelse manier. De wobbel wordt hier voor vanalles gebruikt: als bedje in rollenspel, als brug, om op en af te springen, om te balanceren, en als tafel. Een dikke hit!

Way to Play autobaan

Way To Play is een rubberen autobaan in puzzelstukken, waardoor je zelf je eigen autobaan maakt, die er elke keer weer anders kan uitzien. Elli is nu op een leeftijd gekomen dat ze er meer en meer zelf mee aan de slag gaat. Omdat het flexibel materiaal is, kan je er op elke ondergrond mee spelen, ook in het bos of op het zand.

open ended speelgoed

Keuken met accessoires

Het Ikea speelkeukentje met bijhorende potten, pannen, borden, bestek, glazen, groenten en fruit is geweldig rollenspelmateriaal. Elke dag wordt erin gespeeld. Ook door de kleinste, die het geweldig vindt om alles uit- en in te laden en om de kastdeuren te openen en sluiten. Elli kookt er ook dagelijks maaltijden in voor haar lievelingspoppen. “Ook eens proeven, mama?”

Poppen met accessoires

En daarmee kom ik tot nummer vijf. Elli is een echte poppenmoeder, maar ook Liz vindt het al leuk om met de pop te spelen. De zonnekindpoppen slapen in hun eigen bed, worden verschoond en dragen wasbare luiers. De luiertassen liggen onderaan in het midden van de kast, voor elks eentje. Als pop verdrietig is, haalt Elli haar poppendraagzak erbij en zingt ze liedjes. Heerlijk!

En verder

Verder hebben we ook nog ander speelgoed, maar dat ligt niet in de open kast. Ik probeer regelmatig af te wisselen. Als het lang geleden is dat nog met iets werd gespeeld, levert dat opnieuw weer uren spelplezier op.

  • knutselgerief: kleurpotloden, bijenwaskrijtjes en kneedwas, verf, stickers, …
  • puzzels: Elli houdt van puzzelen, we hebben er heel veel verschillende maar er wordt ook vaak mee gespeeld.
  • gezelschapsspelen: de Haba gezelschapsspelen zijn erg leuk voor jonge kinderen, Mijn eerste Boomgaard is hier een groot succes.
  • Duplo: ideaal om te bouwen en je eigen verhaal te verzinnen
  • Verkleedmateriaal
  • Werkkoffer met hamer, zaag, vijzen en schroefdraaiers (speelgoed).

 

open ended toys

Wat is het favoriet open ended speelgoed van je kind(eren)?